Quam ob rem vita quidem talis fuit vel fortuna vel gloria, ut nihil posset accedere, moriendi autem sensum celeritas abstulit; quo de genere mortis difficile dictu est; quid homines suspicentur, videtis; hoc vere tamen licet dicere,

  • P. Scipioni ex multis diebus, quos in vita celeberrimos laetissimosque viderit, illum diem clarissimum fuisse, cum senatu dimisso domum reductus ad vesperum est a patribus conscriptis, populo
  • Romano, sociis et Latinis, pridie quam excessit e vita, ut ex tam alto dignitatis gradu ad superos videatur deos potius quam ad inferos pervenisse.
  • Metuentes igitur idem latrones Lycaoniam magna parte campestrem cum se inpares nostris fore congressione

Sed ut tum ad senem senex de senectute

  1. hoc libro ad amicum amicissimus scripsi de amicitia

Tum est Cato locutus, quo erat nemo fere senior temporibus

  • nemo prudentior; nunc Laelius et sapiens (sic enim est habitus) et
  • amicitiae gloria excellens de amicitia loquetur.
  • Tu velim a me animum parumper avertas, Laelium loqui ipsum putes.
  • C. Fannius et Q. Mucius ad socerum veniunt post mortem Africani; ab his sermo oritur, respondet
  • Laelius, cuius tota disputatio est de amicitia, quam legens te ipse cognosces.

  1. Sin autem ad adulescentiam perduxissent, dirimi tamen interdum

 Contentione vel uxoriae condicionis vel commodi alicuius, quod idem adipisci uterque non posset.

  • Quod si qui longius in amicitia provecti essent, tamen saepe labefactari, si in honoris
  • contentionem incidissent; pestem enim nullam maiorem esse amicitiis quam
  • in plerisque pecuniae cupiditatem, in optimis quibusque honoris certamen et gloriae;
  • ex quo inimicitias maximas saepe inter amicissimos exstitisse.

  1. Iam virtutem ex consuetudine vitae sermonisque nostri interpretemur

nec eam, ut quidam docti, verborum magnificentia metiamur virosque bonos eos, qui habentur, numeremus

  • Paulos, Catones, Galos, Scipiones, Philos; his communis vita contenta est; eos autem omittamus, qui omnino nusquam reperiuntur.
  • Huic Arabia est conserta, ex alio latere Nabataeis contigua; opima varietate conmerciorum castrisque oppleta validis et
  • castellis, quae ad repellendos gentium vicinarum excursus sollicitudo pervigil veterum per oportunos
  • saltus erexit et cautos. haec quoque civitates habet inter oppida quaedam ingentes
  • Bostram et Gerasam atque Philadelphiam murorum firmitate cautissimas. hanc provinciae inposito nomine rectoreque adtributo obtemperare legibus nostris Traianus conpulit imperator incolarum tumore saepe contunso cum glorioso marte Mediam urgeret et Parthos.

Itaque tum Scaevola cum in eam ipsam mentionem incidisset, exposuit nobis sermonem Laeli 

  • de amicitia habitum ab illo secum et cum altero genero,
  • C. Fannio Marci filio, paucis diebus post mortem Africani.
  • Eius disputationis sententias memoriae mandavi, quas hoc libro exposui arbitratu meo; quasi enim ipsos induxi loquentes, ne 'inquam' et 'inquit' saepius interponeretur,
  • atque ut tamquam a praesentibus coram haberi sermo videretur.
  • Montius nos tumore inusitato quodam et novo ut rebellis et maiestati recalcitrantes
  • Augustae per haec quae strepit incusat iratus nimirum quod contumacem praefectum, quid rerum ordo postulat ignorare dissimulantem formidine tenus iusserim custodiri.

Post haec Gallus Hierapolim profecturus ut expeditioni specie tenus adesset, Antiochensi plebi

  • suppliciter obsecranti ut inediae dispelleret metum, quae per multas difficilisque causas
  • adfore iam sperabatur, non ut mos est principibus, quorum diffusa potestas localibus subinde medetur
  • aerumnis, disponi quicquam statuit vel ex provinciis alimenta
  • transferri conterminis, sed consularem Syriae Theophilum prope adstantem ultima metuenti
  • multitudini dedit id adsidue replicando quod invito rectore nullus egere poterit victu.